پایان روانکاوی


اگر در سایر رویکردهای سلامت روان مانند مشاوره، روان درمانی تحلیلی و غیر تحلیلی و درمان شناختی رفتاری، پایان درمان به شکل یک مرحله‌ مشخص تعریف شده که به مفهوم اصلاح شدن رفتارها و طرز نگرش افراد است یعنی همگون سازی خواستهای سوژه با نرم های اجتماعی، در روانکاوی چنین مقصودی در کار نیست. به موضوع پایان به شکل مرحله‌ وار و یا مقطعی نگاه نمی‌شود. اگر مبنای توقع سوژه نوروتیک از روانکاوی لزوما جایگزینی یک روش جدید برای نگاه داشتن همان سمپتومی که باعث رنجش می‌شود باشد و یا به جای آنکه آرزومندی حقیقی خود را بیابد، طبق خواست دیگران عمل کند باید گفت روش مناسبی را به لحاظ رویکرد بالینی برای خود اتخاذ نکرده است. اگر او برای تغییر آماده نیست، روانکاوی گزینه خوبی برایش نخواهد بود.

چه زمانی فرد نوروتیک در روانکاوی خود به خط پایان می‌رسد؟ لزوما تمام مراجعان به پایان حقیقی روانکاوی نرسیده و یا بنا به انتخاب شخصی شان ممکن است پس از مدت کوتاهی از آن خارج شوند. همان طوری که قبلا نیز بدان اشاره شد، روانکاوی به سبک لکانی برای اشخاص با ساختار ذهنی نوروتیک به دلیل فراتر رفتن از پایان ادیپی که در انواع روانکاوی کلاسیک فرویدی تعریف می‌شد، معمولا پروسه ای طولانی تری است که می‌تواند سالها به طول انجامد. در روانکاوی لکانی، پایان روانکاوی همپایه با تغییر موقعیت سوژه نسبت به سمپتومش که روزگاری سبب زحمت او می شده، است. وی با پذیرش مسوولیت در قبال آنچه از آن روزگاری شاکی بوده، از سد افسانه ادیپی رد شده و پس از بازسازی تاریخچه زندگانی خود ویافتن تمنای حقیقی‌اش به خط پایان نزدیک می‌شود.

سوژه که روزگاری با آرزومندی­های والدین خود هم ذات پنداری کرده بود، با کشف فانتزی های نا خودآگاهش و ساخت سنتوم رابطه متفاوتی با لذت جستن در زندگی می‌یابد. مثلا اگر فردی بر اساس تصورش پیشه ای که پنداشته والدینش از او انتظار دارند را برای خود برگزیده باشد، با طی روانکاوی ممکن است به دنبال حرفه‌ دیگری رود که از آن راضی باشد. اگر روزی مفتخر به بر چسب­های اجتماعی خود همانند تحصیلات عالیه از مشهورترین دانشگاه های دنیا بود، در انتها نسبت به آنها احساسی متفاوت خواهد داشت.

این مقاله بخشی از  کتاب روانکاوی و جامعه امروزی: از افسانه تبای تا مخلوقین تکنولوژی بوده که در دست چاپ است.

    ۹۸/۰۵/۰۹

    ۱۹:۰۳


    بروزرسانی در


    به اشتراک بگذارید