اختلال نعوظ در مرد بر اساس راهنمای آماری تشخیص اختلالات (DSM5)


اختلال نعوظ در مرد بر اساس راهنمای آماری تشخیص اختلالات (DSM5)

اختلال نعوظ ، اختلال نعوظی مرد ، کژکاری نعوظی  و نیز ناتوانی جنسی Impotence هم نامیده می شود.

اختلال نعوظ به عدم دستیابی به نعوظ یا حفظ آن به شکل همیشگی یا تکرار شونده اطلاق می شود به نحوی که مانع شروع یا تکمیل یک نزدیکی باشد. این اختلال شکایت اصلی بیش از ۵۰% مردانی است که بدلیل کژکاری جنسی تحت درمان قرار می گیرند و شایع ترین اختلال جنسی مردان بالای ۴۰ سال می باشد. اختلال نعوظ سراسر عمر نادر است ولی نوع اکتسابی در ۱۰ تا ۲۰ درصد مردان گزارش شده است و میزان بروز آن با افزایش سن زیاد می شود طوری که حدود ۷۵% همه مردان در ۸۰ سالگی اختلال نعوظ دارند ولی این اختلال در همه مردان مسن دیده نمی شود و دسترسی به یک شریک جنسی، سابقه فعالیت جنسی مستمر و فقدان بیماری عروقی با تداوم توانایی جنسی مرد در سنین بالا ارتباط دارد.در مجموع در دنیا فقط ۱۰% مردان مبتلا به این اختلال درمان مناسب دریافت می کنند.

ملاک های تشخیصی اختلال نعوظ در DSM5

معیار A

حداقل یکی از نشانه های زیر باید در تقریبا تمام فرصت های فعالیت جنسی (تقریبا ۷۵ تا ۱۰۰ درصد) تجربه شده باشد (در زمینه های موقعیتی مشخص، یا اگر فراگیر باشد، در تمام زمینه ها، فعالیت جنسی باید دونفره باشد و خودارضایی نباشد ، خود فرد نباید تمایل داشته باشد انزال به تاخیر بیفتد).

١. مشکل محسوس در رسیدن به نعوظ هنگام فعالیت جنسی.

٢. مشکل محسوس در حفظ کردن نعوظ تا اتمام فعالیت جنسی

٣. کاهش محسوس در سفتی نعوظی

معیار B

نشانه های ملاک a حداقل به مدت تقریبا ۶ ماه ادامه داشته اند.

معیار C

نشانه های ملاک a موجب ناراحتی قابل ملاحظه بالینی در فرد می شوند.

معیار D

این کژکاری جنسی با اختلال روانی غیر جنسی یا به عنوان پیامد ناراحتی شدید رابطه یا عوامل استرس زای مهم دیگر بهتر توجیه نمی شود و ناشی از تأثیرات مواد / دارو یا بیماری جسمانی دیگر نیست.

▪مشخص کنید آیا:

▫دائمی: این اختلال از زمانی که فرد از لحاظ جنسی فعال شده وجود داشته است.

▫اکتسابی: این اختلال بعد از یک دوره عملکرد جنسی نسبتا عادی شروع شده است.

▪مشخص کنید آیا:

▫فراگیر: به انواع خاصی از تحریک، موقعیت ها، یا همسران محدود نمی شود.

▫موقعیتی: فقط در رابطه با انواع خاص تحریک، موقعیت ها، یا همسران روی می دهد

▪شدت کنونی را مشخص کنید:

▫خفیف: شواهدی از ناراحتی خفیف در رابطه با نشانهای ملاک a.

▫متوسط: شواهدی از ناراحتی متوسط در رابطه با نشانه های ملاک a.

▫شدید: شواهدی از ناراحتی شدید یا خیلی شدید در رابطه با نشانه های ملاک a.

سازمان بهداشت جهانی این اختلال را نقص پاسخ تناسلی Failure Genital Response نامیده است و ملاک های تشخیصی ذیل را دارد:

۱A- در مردان وقتی برای نزدیکی کوشش می شود نعوظ لازم برای عمل مقاربت ایجاد نمی شود و کژکاری یکی از اشکال زیر را به خود می گیرد:

. در اوایل عشق بازی نعوظ ایجاد می شود ولی هنگام آغاز مقاربت از بین می رود یا کاهش می یابد

. نعوظ ایجاد می شود ولی فقط در مواقعی که مقاربت مد نظر نیست

. نعوظ نسبی که برای مقاربت کافی نیست ایجاد می شود ولی نعوظ کامل وجود ندارد

. تورم اندام تناسلی به هیچ وجه ایجاد نمی شود

۱B- در زنان ( انجمن روانپزشکی آمریکا این قسمت را اختلال انگیختگی جنسی زن نام گذاری کرده است) نقص در پاسخ تناسلی که به صورت نقایصی در لیزشدگی مهبل است و کژکاری یکی از اشکال زیر را به خود می گیرد:

. لیزشدگی کلی در هیچ شرایطی ایجاد نمی شود

. ممکن است در ابتدا لیزشدگی ایجاد شود ولی آنقدر دوام نمی یابد که امکان دخول را بدهد

. موقعیتی: لیزشدگی فقط در برخی موقعیت ها ایجاد می شود( شریک جنسی خاص یا حین خود ارضایی یا وقتی قصد مقاربت مهبلی در کار نیست)

۲-ملاک های کلی کژکاری جنسی وجود داشته باشد:

– فرد قادر نیست در رابطه جنسی دلخواهش شرکت کند

– کژکاری مکرر رخ می دهد ولی ممکن است در مواقعی وجود نداشته باشد

– کژکاری حداقل ۶ ماه طول کشیده باشد

– کژکاری را نمی توان به سایر اختلالات روانی یا جسمانی یا دارویی نسبت داد

علل اختلال نعوظ

اختلال نعوظ ممکن است در نتیجه علل ارگانیک (مثل عروقی، نورولوژیک، هورمونی، آناتومیک، دارویی) علل فیزیولوژیک یا علل روانشناختی یا ترکیبی از آنها باشد. ولی در مردان جوان و میانسال معمولا ریشه روانشناختی دارد. یک پاسخ طبیعی نعوظ جنسی از تعامل بین ناقلین عصبی (نوروترانسمیترها)، مواد زیستی ـ شیمیایی و پاسخ‌های عضلات صاف جدار عروق ناشی از تحریک نورون‌های سمپاتیک و پاراسمپاتیک حاصل می‌شود و باعث تحریک فیزیولوژیک اندام تناسلی و احساس مطلوب جنسی می‌شود.نعوظ حاصل ترکیب پاسخ‌های عضلات صاف عروق پنیس و انتقال عصبی است که با افزایش جریان خون شریانی و ارتباط بین سینوزوییدها و سلول‌های عضله صاف زیرین به حداکثر می‌رسد. اکسید نیتریک که به وسیله نورون‌های پاراسمپاتیکی غیرآدرنرژیکی و غیرکولینرژیکی و سلول‌های اندوتلیوم ساخته می‌شود، منجر به شل‌شدن سلول‌های عضله صاف می‌شود. این فرآیند منجر به مسدودکردن بازگشت وریدی از طریق فشار غیرفعال بر وریدچه ‌های زیر تونیکا می‌شود .متعاقب این مجموعه فرآیند بازگشت وریدی نیز مسدود شده و نعوظ رخ می دهد.

به زبان ساده عامل ایجاد نعوظ پمپ شدن شدید خون به درون اجسام غاری اندام و ممانعت از خروج آن توسط بسته شدن مسیر سیاهرگ ها می باشد. بنابراین در دو حالت کلی اختلال نعوظ ایجاد می شود:

۱) کاهش یا قطع جریان سرخرگی که در آن خون به خوبی وارد اندام نمی شود.

۲) بسته نشدن مسیرهای سیاهرگی و نشت خون وارد شده به اندام به خارج.

در سال‌های گذشته بیماری‌های اعصاب و روان، علت ۹۰ درصد از انواع ناتوانایی‌های جنسی به شمار می‌رفت. این در حالی است که امروزه تحقیقات نشان می‌دهد که بیماری‌های عضوی( به ویژه دیابت مزمن درمان نشده یا نامناسب درمان شده) تا بیش از ۵۰ درصد، زمینه ساز بروز ناتوانی جنسی هستند و بیماری‌های اعصاب و روان تنها در حدود ۴۰ درصد در این زمینه تاثیر می‌گذارند.

شاخص های آماری نشان می دهد که در حدود ۵۰% مردان مبتلا به اختلال نعوظی یک علت عضوی برای اختلال وجود دارد و در این حالت بر اساس طبقه بندی انجمن روانپزشکی آمریکا ، کژکاری جنسی ناشی از بیماری طبی عمومی  با کد اختلال نعوظی مرد ناشی از بیماری طبی عمومی نام گذاری می شود. این بیماری های مسبب بسیار زیاد هستند و در این قسمت فقط تعدادی نام برده می شود:

بیماری های عفونی انگلی مثل اریون/ بیماریهای قلبی مثل نارسایی قلب/ چربی خون بال بویژه LDL بالا/بیمارهای کلیوی مثل هیدروسل و واریکوسل/ بیماری های ریوی مثل نارسایی تنفسی/ بیماری های ژنتیک مثل ناهنجاری های عروقی و ساختمانی/ سوءتغذیه مثل کمبود ویتامین ها یا چاقی/ بیماری های غدد مثل دیابت یا ژنیکوماستی یا هیپوگنادیسم/ بیماری های عصبی مثل تشنج و ام اس/ اعمال جراحی مثل برداشتن پروستات/ پرتو درمانی/نشت وریدی اندام تناسلی/اختلال عروقی و ساختمانی و عصب دهی اندام/ شکستگی لگن/ هر بیماری سیستمیک شدید یا ناتوان کننده و ….

همچنین دارو ها و مواد زیادی می تواند مسبب اختلال نعوظ گردد و در این حالت بر اساس طبقه بندی انجمن روانپزشکی آمریکا، کژکاری جنسی ناشی از مواد با نوع اختلال ارگاسم نام گذاری می شود.تعداد داروها و مواد بسیار زیاد است و فقط تعدادی نام برده می شود:

داروهای ضد افسردگی مثل فلوکستین و سه حلقه ای ها مثل آمی تریپتیلین/ضد روانپریشی مثل کلروپرومازین/تنظیم کننده خلق مثل لیتیوم/مقلد های سمپاتیک مثل ریتالین در دراز مدت/ آلفا و بتا بلوکرها مثل ایندرال/ آنتی کلینرژیک ها مثل بی پریدین/آنتی هیستامین ها مثل دیفن هیدرامین/ خواب اورها مثل دیازپام/مهار کننده های مونوآمین اکسیداز مثل ترانیل سیپرومین/ ضد فشار خون مثل هیدروکلروتیازید/ ضد چربی مثل کلوفیبرات/ استروژن و آنتی آندروژن ها مثل سیپروترون/ اینترفرون ها /مواد مثل الکل و سیگار و مواد مخدر/ سرب و سموم آفات نباتی و ………

سیگار و چاقی خطر اختلال نعوظ را دو برابر و دیابت سه برابر افزایش می دهد. همچنین بیش از ۶۵% بیماران دچار آترواسکلروز شریان کرونر دچار اختلال نعوظ هستند

عوامل روانشناختی دخیل در اختلال نیز بسیار هستند و فقط تعدادی نام برده می شوند:

سوپرایگو سختگیر و کیفر دهنده/ ناتوانی برای اعتماد/احساس بی کفایتی یا نامطلوب بودن به عنوان شریک جنسی/بازتاب مشکلات بین فردی/ به دلیل ترس ، اضطراب ، خشم یا مهارهای اخلاقی/ عقده مادونا- پوتانا( مرد نمی تواند احساس محبت به یک زن را با میل جنسی نسبت به او وفق دهد و با این احساسات متعارض فقط قادرند با زن هایی آمیزش جنسی موفق داشته باشند که آنها را پست تر می پندارند) /یکنواختی و سرد شدن رابطه جنسی / مشکل در جهت گیری جنسی نسبت به جنس موافق یا مخالف و ….

دکتر رقیه عمرانی 

۰۹۱۲۵۳۱۱۸۲۹

    ۹۸/۱۱/۱۷

    ۰۹:۵۳


    بروزرسانی در


    به اشتراک بگذارید