مروری بر «وضعیت باروری» در بیماران تنبلی تخمدان (PCOS)

دکتر زهره لواسانی؛ عضو هیأت علمی دانشگاه/

آیا بیماران تنبلی تخمدان، «باردار» می‏شوند؟

یکی از مهم‏ترین دغدغه خانم‏های مبتلا به سندروم تخمدان پلی‏کیستیک (PCOS) (یا همان تنبلی تخمدان)، «بارداری» است، چرا که این بیماری، امکان باردار شدن را تحت تاثیر قرار می‏دهد.

تقریباً از هر ١٠ زن، یک نفر ممکن است به تنبلی تخمدان مبتلا و با مشکلات باروری ناشی از آن مواجهه باشد. اما این، بدین معنا نیست که فرد برای همیشه دچار نازایی شده و هرگز نتواند بچه‏دار شود.

چرا تنبلی تخمدان (PCOS)، باروری را تحت تاثیر قرار می‏دهد؟

تخمدان پلی‏کیستیک، شامل تعداد زیادی کیست کوچک (بیشتر از حد طبیعی) است که درست در زیر سطح تخمدان واقع شده اند. این کیست‏ها، کیسه یا ساک‏هایی هستند که تخمک در آن رشد پیدا می‏کند. در اغلب مواقع، تنبلی تخمدان به دلیل ایجاد اختلالات هورمونی، اجازه نمی‏دهد این کیسه‏ها به درستی رشد و توسعه پیدا کرده و در نتیجه قادر به آزادسازی تخمک‏ها نیستند. به عبارتی در مبتلایان به تنبلی تخمدان، تخمک‏گذاری به خوبی انجام نمی‏شود.

شایع‏ترین دلیل برای تأخیر در باروری در مبتلایان به سندروم تخمدان پلی کیستیک، این است که در اغلب مبتلایان به این بیماری، تخمک‏گذاری نامنظم و غیرقابل پیش‏بینی بوده و حتی ممکن است تخمک‏گذاری رخ ندهد. البته ممکن است در بعضی دوره‏ها، تخمک‏گذاری داشته باشند، ولی در بعضی از مبتلایان، تخمک‏گذاری به طور کامل مختل می‏شود.

در سیکل‏های قاعدگی که بیش از ٣۵ روز طول می‏کشد، احتمال بارداری بسیار اندک است، ولی ممکن است بعضی از مبتلایان به بیماری، در طول یک سال، فقط «سه بار» پریود شده و در عین حال، همچنان تخمک‏گذاری داشته باشند.

دلایل تنبلی تخمدان 

۱- چاقی (چربی بدن افراد چاق می‏تواند باعث زیاد شدن هورمون استروژن و هورمون مردانه شود.)

۲- علت‏های ژنتیکی

۳- استرس‏های روحی

۴- مشکلات هورمون انسولین و دیابت

۵- مشکلات و بیماری‏های تیروئیدی (کم‏کاری تیروئید)

۶- مشکلات غده فوق‏ کلیوی

۷- تومورهای مغزی

۸- مشکلات و بیماری‏های عفونی و میکروبی لگن و رحم

۹- بعضی داروها با پروژسترون‏ها و هورمون‏ها

۱۰- سایر دلایلی که می‏تواند باعث تداخل در عملکرد درست تخمدان‏ها شود.

علائم بیماری تنبلی تخمدان

۱- اولین و مهم‏ترین علامت؛ نامنظم شدن پریود (قاعدگی) است. نامنظمی قاعدگی به صورت قطع قاعدگی، طولانی شدن قاعدگی، قاعدگی شدید و … است.

۲- نازایی (البته با درمان بهبود می‏یابد)

۳- چاقی

۴- افزایش هورمون‏های مردانه

۵- جوش و آکنه

۶- افزایش موهای صورت و ضخیم‏شدن موها

۷- کاهش موهای پیشانی

۸- چرب‏شدن پوست بدن

 

تشخیص تنبلی تخمدان 

سونوگرافی: در سونوگرافی کیست‏های متعدد یافت. سونوگرافی بهترین راه پیگیری بیماری هست و از طرفی سونوگرافی واژینال بررسی دقیق‏تری از بررسی تخمدان ارایه می‏دهد. در دختران باکره نمی‏توان از این راه استفاده کرد و از طرفی چربی زیاد شکم در برخی بیمارها و بعضی دلایل دیگر، می‏تواند در نتیجه سونوگرافی اختلال ایجاد کند.)

بررسی آزمایشگاهی: ممکن است قند خون بالا باشد، در بررسی آزمایشگاهی LH بالا است و FSH پایین است، میزان هورمون استروژن بالا است، آزمایش کم‏کاری تیروئید و…

راه‏های درمان تنبلی تخمدان

۱- روند درمان PCO حداقل ۶ ماه تا ۱ سال است و اثرات درمان حدود ۱ سال بعد از شروع درمان  مشخص می‏شود.

۲- برای رفع موهای زائد، از لیزر استفاده می‏شود.

۳- افراد چاق وزن لازم است وزن خود را کاهش دهند و «کاهش وزن» در روند درمان بسیار بسیار زیاد موثر است.

 

داروهای تنبلی تخمدان

سیپروترون کامپاند (دیان) diane ، قرص LD، اسپیرونولاکتون، متفورمین. این داروها در حدود ۱ سال در درمان موثر است. داروهای دیگری نیز برای درمان وجود دارد که بر حسب علت بروز بیماری به فرد تجویز می‏شود؛ مثلاً در مشکلات تیروئیدی یا مشکلات غددی بر حسب نظر پزشک متخصص غدد، مصرف دارو لازم است.

مصرف اسپیرونولاکتون همراه با سیپروترون کامپاند هم موجب اثربخشی بهتر می‏شود اما  بهتر است متفورمین را در ساعات دیگر و به همراه یکی از وعده‏های غذایی میل شود. 

اطلاعات تکمیلی در این خصوص، متعاقباً منتشر خواهد شد.

***

    تصویر پروفایل نویسنده:دکتر زهره لواسانی
    پروفایل داک تاپ
    گفتگو با دکتر زهره لواسانی
    سایر مقالات دکتر زهره لواسانی

    کانال تلگرام بهترین پزشکان ایران | داک تاپ

    کانال تلگرام بهترین پزشکان ایران | داک تاپ

    اینستاگرام بهترین پزشکان ایران

    اینستاگرام داک تاپ | بهترین پزشکان ایران

    بستن
    تبلیغات:

    داک تاپ از تمامی علاقه مندان به بازاریابی و تولید محتوی بصورت تمام وقت و یا پاره وقت-دورکاری دعوت به همکاری می کند. جهت فرستادن در خواست خود به این صفحه مراجعه بفرمایید.

    کار پاره وقت در داک تاپ

    همکاری با داک تاپ