عوارض چشمی دیابت

میزان شیوع عوارض مزمن دیابت با مدت زمان ابتلا به این بیماری، سن بیمار، میزان کنترل قند خون و ژنتیک افراد رابطه مستقیم دارد.
معمولا قند بالا باعث مختل شدن عملکرد سلول های اندوتلیال عروق ریز بدن و از جمله در چشمها می شود و در مراحل انتهایی، در چشم ایجاد خون ریزی می کند و کار به لیزر عروق خون ریزی کننده کشیده میشود .
بر اثر خرابی عروق چشمی، عروق خزه مانند ریز و نابجایی در چشم رشد می کنند که به علت نارس و سست بودن دیواره براحتی پاره شده و خون ریزی های بدی ایجاد می کنند و به طور کامل دید فرد را می گیرند.
بهترین کار این است که بیمار، قند خونش را در حد مطلوب نگه دارد و کمترین نوسانات را داشته باشد.
بیمارى دیابت روى چشم و بینایى به طرق مختلف تاثیر مى گذارد از جمله ایجاد اختلال در عروق شبکیه ، کاتاراکت (آب مروارید) در سنین پایینتر ، آب سیاه (گلوکوم)، تاثیر روى عصب بینایی، فلج موقت عضلات خارج چشمى و دوبینى . ولى مهم ترین و شایع ترین این عوارض، تاثیر روى عروق شبکیه است.

دیابت خوب کنترول نشده باعث اختلال عملکرد سلول های اندوتلیال عروق ریز شبکیه چشمها می شود. در ابتدا این عروق برای ایفای نقش مهم خود یعنی خونرسانی ، فشار داخلی آنها بالا رفته و نشت مواد داخل رگ به روى شبکیه (ایجاد ورم پرده چشم) ایجاد میگردد ولی نهایتا با ناکارآمد بودن مکانیسم دفاعی آن ، انسداد این عروق ریز صورت میگیرد . لذا ایسکمی منطقه ای در شبکیه اتفاق افتاده و در نهایت برای جبران ایسکمی ، عروق جدید ریز و شکننده در آن ایجاد میشود و در اثر شکنندگی عروق جدید، خونریزى در داخل و روى شبکیه چشم ایجاد میگردد . این عروق جدید همچنین مى توانند سبب خونریزى در داخل زجاجیه و کنده شدن شبکیه شوند.

هر چقدر که مدت زمان ابتلا به دیابت بیشتر باشد، بروز ضایعات در چشم بیشتر است، طورى که 80 درصد افرادى که 15 سال یا بیشتر از ابتلا به دیابت آنها مى گذرد، درجاتى از درگیرى شبکیه را دارند.
سایر عوامل خطر براى بروز این ضایعات در چشم شامل فشار خون بالا، کم خونى (آنمى)، بیمارى هاى کلیوى، حاملگى و افزایش چربى هاى خون است.

درمان قاطع براى این ضایعات وجود ندارد، ولى کنترل دقیق قند خون مى تواند بروز این ضایعات را به تعویق بیندازد.
علاوه بر کنترل دقیق قند خون، انجام ورزش منظم، کنترل فشار خون، حفظ وزن مناسب بدن و پرهیز از استعمال دخانیات هم مى توانند به جلوگیرى از بروز عوارض چشمی دیابت کمک کنند.

در مراحل ابتدایى درگیرى چشم در دیابت، هیچ علامت خاصى وجود ندارد و کاهش دید در مراحل پیشرفته بیمارى دیده مى شود. به همین علت لازم است که معاینات منظم توسط چشم پزشک صورت بگیرد، زیرا تشخیص به موقع و درمان سریع مى تواند از پیشرفت ضایعات جلوگیرى کرده و بینایى بیمار را حفظ کند.

در دیابت نوع دو در همان بدو تشخیص دیابت، معاینات چشمى لازم است و در صورتى که دیابت نوع اول باشد 5 سال پس از تشخیص دیابت، اولین زمان معاینه خواهد بود و در هر دو مورد، در صورتى که علائمی دال بر گرفتارى شبکیه وجود نداشته باشد، معاینات باید هر سال انجام شود و در صورتى که ضایعاتى در سطح شبکیه توسط چشم پزشک مشاهده شود، بنا به صلاحدید پزشک هر 4 تا 6 ماه یک بار این معاینات تکرار خواهد شد. در هر بار معاینه براى دیدن کامل شبکیه از قطره هاى مخصوص استفاده مى شود که مردمک چشم را بزرگ تر از حد معمول مى کند و دید چشم مدت 4 تا 6 ساعت مختل خواهد بود.

مهم ترین تستى که در جریان دیابت ممکن است انجام شود آنژیوگرافى با ماده فلورسئین عروق شبکیه است که روش ساده اى است، به طورى که ماده فلورسئین در یکى از رگ هاى روى دست (ساعد یا بازو) تزریق مى شود و سپس دوربینى که در جلوى چشم بیمار قرار گرفته است، عکس هایى را از روى سطح شبکیه مى گیرد. این کار به پزشک کمک مى کند که متوجه شود چه نواحى اى از شبکیه را مى تواند با لیزر درمان کند.

یکى از درمان هاى مهم و اصلى براى دیابت، انجام لیزر روى شبکیه است. لیزر براى مواردى انجام مى شود که یا تورم شدیدى در ناحیه لکه زرد چشم وجود دارد، و یا عروق خونى جدید زیادى بر روى سطح شبکیه تشکیل شده است.
باید توجه داشت که لیزر درمانی غالبا باعث افزایش دید نمى شود و انجام لیزردرمانى غالبا براى حفظ بینایى است و مى تواند سبب جلوگیرى از نابینایى در 80 درصد از بیماران شود.
در مواردى که خونریزى شدید در داخل کره چشم وجود داشته باشد و یا عروق جدید سبب ایجاد پارگى و جداشدگى پرده چشم شده باشد، انجام عمل جراحى (ویتروکتومى) به بهبود بینایى چشم کمک مى کند.

انجام لیزردرمانى به شکل سرپایى است، یعنى نیازى به بسترى شدن یا ناشتا بودن بیمار ندارد. بیمار پس از آن که مردمک چشم توسط قطره هاى مخصوص باز شد، پشت دستگاهى مى نشیند و غالبا یک لنز خاص روى چشم بیمار قرار مى گیرد و دوز خاصى از نور لیزر به داخل کره چشم تابیده مى شود. در این موارد بیمار معمولا درد کمى احساس می کند و از حرکت چشم ها حین این درمان باید خوداری کند.

عوارض لیزردرمانى : کاهش دید محیطى، اختلال در دید رنگ و کاهش دید در شب
گاهى نیز سبب کاهش دید مرکزى مى شود که اغلب موقتی است. از آنجایى که هیچ درمانى بدون عارضه نیست، باید در نظر داشت که خطرات ناشى از لیزر به مراتب کمتر از زمانى است که هیچ درمانى صورت نگیرد.

تصویر پروفایل نویسنده:دکتر علی میرزاپور
پروفایل داک تاپ
گفتگو با دکتر علی میرزاپور
سایر مقالات دکتر علی میرزاپور

اضافه کردن یک نظر

 

کانال تلگرام بهترین پزشکان ایران | داک تاپ

کانال تلگرام بهترین پزشکان ایران | داک تاپ

اینستاگرام بهترین پزشکان ایران

اینستاگرام داک تاپ | بهترین پزشکان ایران

بستن
تبلیغات:

داک تاپ از تمامی علاقه مندان به بازاریابی و تولید محتوی بصورت تمام وقت و یا پاره وقت-دورکاری دعوت به همکاری می کند. جهت فرستادن در خواست خود به این صفحه مراجعه بفرمایید.

کار پاره وقت در داک تاپ

همکاری با داک تاپ