روانکاوی و یا …؟

به دلیل سوالات مکرری که در رابطه با تفاوت روانکاوی با روان درمانی و یا سایر رویکردهای از این دست می شود، بر آن شدم که متنی در این باب بنویسم.

در روانکاوی به فرد کمک می شود تا بهترین راه حل خود را بر اساس خواست و آرزومندی یگانه خویش بیابد. در نتیجه آن فرد از آنچه روزی باعث زحمتش شده و از آن شکایت می کرد، دیگر ناراحت نخواهد بود. در روانکاوی کلاسیک فرویدی، فرد هفته ای شش بار روانکاو خود را می دید و مدت هر جلسه ثابت بود. امروزه تعدد جلسات می تواند به هفته ای یکبار هم برسد اما اینکه هر فردی لازم است چند بار در هفته به روانکاو مراجعه کند باز هم به شرایط خاص همان شخص و تصمیم روانکاو بستگی خواهد داشت. ۵۰ دقیقه زمانی بود که فروید و آنا فروید برای دیدن هر مراجعه کننده ای اختصاص می دادند. برخی بدون پرسش اینکه چرا ۵۰ دقیقه، تا همین امروز به این شیوه مشغول هستند. در کنفرانس اخیری که در لندن به مناسبت سی امین سالگرد تنها مدرسه لکانی در این شهر برگزار شد، بنا به بیوگرافی مستند موجود از فروید و آنا فروید، این نکته استخراج گردید که فروید برای استراحت و قضای حاجت از هر ساعت ۱۰ دقیقه را به خود اختصاص می داده و آنا فروید هم برای طی مسیر ۱۰ دقیقه ای بین محل زندگی و دفتر کار خود و گاها برای آبیاری گلدانهایش که بدانها بسیار علاقه مند بود از این زمان استفاده می کرد. اما جلسات ۵۰ دقیقه ای رسمی گردید از همان دوره تا به امروز٫ البته در روانکاوی لکانی، به دلایلی که در ادامه بدان خواهم پرداخت، از این شیوه به هیچ وجه در بالین نوروز استفاده نکرده بلکه از جلسات با طول زمان متفاوت بهره می برد. اینکه هر جلسه کی توسط روانکاو پایان پذیرد، خود یکی از موارد دخالت درمانی است به عنوان مثال برای جلب توجه فرد روانکاوی شونده به موضوع خاصی که از آن سر سری رد می شود و یا توجه به نوعی از لذت جویی نا خودآگاه. گاها جلسات روانکاوی لکانی می تواند ۵ تا ۱۰ دقیقه باشد که البته برای همه این روش اعمال نمی شود. در بالین سایکوز، معمولا طول جلسات ثابت هستند.

در روان درمانی تحلیلی، باز هم ممکن است تعدد جلسات درمانی بین یک تا چند بار در هفته باشد. تعدد جلسات به هیچ وجه به رسیدن به پایان درمان ربطی نخواهد داشت. در مقطعی ممکن است فردی که در بحران باشد، سه بار در هفته درمانگر خود را ببیند ولی در سایر مواقع تنها هفته ای یکبار. معمولا طول مدت جلسات ثابت بوده و بنا به شرایط درمانگر بین ۳۰ دقیقه تا ۱ ساعت می تواند باشد. در روان درمانی تحلیلی از تئوریهای روانکاوی استفاده می شود ولیکن نحوه پرداخت به مشکلات فرد با مداخله بیشتر درمانگر صورت می گیرد.

در شناخت رفتار درمانی یا همان CBT که نقطه مقابل روانکاوی است، اصلاح رفتارهای غلط فرد در سطح و نه عمق با شناساندن آن به فرد انجام می پذیرد. در انگلستان، ۱۲ جلسه هفته ای یکبار با طول مدت ثابت برای هر بیمار در این رویکرد درمانی در نظر گرفته می شود. از این دست رویکردهای درمانی به تعداد پزشکان و روانشناسان پایه گذار آن به وفور وجود دارند که هر کدام داعیه برتری نسبت به دیگری را در پیش می گیرند.

در روانکاوی بعد از جلسات معارفه و ابتدایی فرد از موقعیت رودر رو به روی کاناپه منتقل می شود و روانکاو پشت سر او قرار می گیرد. کلیشه موجود در بسیاری از فیلم ها مبنی بر قرار گیری موقعیت روانکاو و روانکاوی شونده غلطی رایج گردیده است. در روان درمانی معمولا و نه همیشه فرد رو در روی روان درمانگر خواهد بود. در روانکاوی سایکوز برخی از لکانی ها معتقدند به هیچ وجهی نباید از کاناپه استفاده شود که لزوما نظر درستی نیست. در این نوع روانکاوی به محض اینکه گفتمان تحلیلی فرد شکل مناسبی به خود گرفت، وی به روی کاناپه منتقل می شود.

اگر روانکاوی فرویدی و کلاینی که در ایران رایج است ۳ تا ۵ سال است، روانکاوی لکانی به طور متوسط ۱۰ تا ۱۵ سال طول می کشد و در مواردی حتی بیشتر. لازم به ذکر این نکته خواهد بود که روانکاوان همه افراد را مناسب برای انجام روانکاوی نمی بینند. دلیل طول کشیدن مدت زمان روانکاوی لکانی، فراتر رفتن در وادی نا خودآگاه است و در حقیقت آن جا که روانکاوی فرویدی و کلاینی پایان می پذیرند، برای لکانی ها یک چرخش آغازین برای دوره بعدی روانکاوی است. البته فرد تحت روانکاوی هر زمانی که بخواهد می تواند در مورد پایان دادن به روانکاوی خود با روانکاوش صحبت کند.

در روان درمانی تحلیلی طول مدت درمان معمولا کوتاهتر یعنی در همان حول و حوش ۳ تا ۵ سال می گردد.

نکته حایز اهمیت، داشتن ترانسفرانس مثبت یا همان احساس راحتی بین درمانگر و درمان شونده و یا روانکاو و روانکاوی شونده است. بدون داشتن این حس ادامه کار بسی مشکل و حتی نشدنی است. مثلا در بیماران پارانوییا، اگر این ترانسفرانس مثبت وجود نداشته باشد و یا حتی بیش از حد مثبت باشد، کار به دردسر عظیمی خواهد افتاد.

برای دانستن بیشتر در باب روانکاوی، می توانید به مقاله ای که مدتی قبل در این سایت منتشر کردم مراجعه کنید.

در پایان، به عنوان یک روانکاو لکانی لازم می دانم چند نکته ضمنی را عنوان نمایم:

روانکاوی لکانی بر اساس ساختار شناسی ذهن و روان بوده و اساس تشخیص صحیح گذاری را دارای اهمیت ویژه ای می داند. منظور از تشخیص همان تشخیص ساختار شناسانه بوده که بارها از آن سخن گفته ام. در اینجا با دو ساختار ذهنی نوروزیس و سایکوزیس توضیحاتم را ادامه می دهم. چرا تشخیص مهم است؟ اگر صرفا بر مبنای ویژگیهای اخلاقی و نیز شخصیتی قضاوت کنیم و ندانیم این ویژگیها را بر روی سایکوز مثلا پارانوییا داریم، و طرز برخورد درمانی را همانند فرد نوروتیک جلو ببریم، کار درمانی در خطر بزرگی قرار خواهد گرفت. به وفور از همکاران روانپزشک تشخیص وسواس را بر سایکوز پارانوییا می شنوم: دوز بالای کلومی پرامین و همچنان فرد با هجوم فکری.

به شخصه از لفظ روانکاوی برای کار با هر دو به مانند بسیاری دیگر از همکاران لکانی ام استفاده می کنم چراکه معتقدم در هر صورت به عنوان روانکاو روش درمانی را بنا به ساختار ذهنی انتخاب می کنیم. اگر در گذشته روال کار با سایکوز تنها آرام سازی فرد و دادن حق به جانب او بود، امروزه در بالین این افراد کلنجار در کار است که با دقت و ظرافت می بایستی انجام گیرد. نهایتا معتقدم اگر فرد از روند روانکاوی خود با هر رویکردی اعم از فرویدی تا یونگی، کلاینی و یا لکانی رضایت دارد و برایش در زندگی و دیدگاهش به روزمرگی تغییر ایجاد می کند، اصل روانکاوی در موردش اعمال شده است. همیشه گفته ام که همه افراد حق انتخاب آزاد برای خود و سرنوشتشان دارند و هیچ رویکردی از روانکاوی بر دیگری برتری ندارد. با دارو درمانی صرف به دلایل عدیده ای که در نوشته هایم بدان اشاره کرده ام مخالفم هر چند در برخی موارد برای برخی افراد بسیار مفید و کارآمد خواهد بود.

امیدوارم متن کمک کننده ای هم برای مراجعین به این تخصص و هم برای همکاران عزیز که در این وادی مشغولند بوده باشد.

    تصویر پروفایل نویسنده:برژانت جزنی
    پروفایل داک تاپ
    گفتگو با برژانت جزنی
    سایر مقالات برژانت جزنی

    کانال تلگرام بهترین پزشکان ایران | داک تاپ

    کانال تلگرام بهترین پزشکان ایران | داک تاپ

    اینستاگرام بهترین پزشکان ایران

    اینستاگرام داک تاپ | بهترین پزشکان ایران

    بستن
    تبلیغات:

    داک تاپ از تمامی علاقه مندان به بازاریابی و تولید محتوی بصورت تمام وقت و یا پاره وقت-دورکاری دعوت به همکاری می کند. جهت فرستادن در خواست خود به این صفحه مراجعه بفرمایید.

    کار پاره وقت در داک تاپ

    همکاری با داک تاپ