درمان دیابت نوع دو

در صورتیکه بیمار برای اولین بار مراجعه کرده باشد و قند خون خیلی بالا نباشد که علائم بالینی ایجاد کرده باشد و بخصوص اضافه وزن هم داشته باشد بمدت 3- 1 ماه با اصلاح رژیم غذایی و ورزش منظم اکثراً قند خونشان کنترول میشود . بعد از کنترول شدن قند خون باید رژیم غذایی و ورزش را ادامه دهد چون این به معنای درمان دیابت نیست و باید باور کرد که بیمار تا آخر عمر نیاز به مراقبت دارد و نباید غافل شد. اما اگر بیمار قند خونش خیلی بالا باشد مثلاً ( FBS> 200- 250 ) و علائم بالینی دیابت مثل ↓ وزن، پلی اوری، پلی دیپسی یا با عوارض دیابت مثل نوروپاتی، اتینوپاتی و … مراجعه کرده باشد ، علاوه بر توصیه به اصلاح رژیم غذایی و ورزش منظم باید دارو هم شروع شود.
اولین داروی انتخابی باید یا متفورمین یا انسولین باشد و باید توجه داشت که اولین دارو بهتر است سولفونیل اوره ها مثل گلی بن کلامیدوگلی کلازید نباشد؛ چون ثابت شده است کسانیکه از ابتدا برایشان متفورمین یا انسولین شروع شده باشد نه تنها طول عمر و بقای سلولهای B پانکراس (سلولهای سازنده انسولین) بیشتر شده است،بلکه بر عکس تصور خیلی از بیماران که صحبت از اعتیاد به انسولین میکنند،بعدها میتوان مقدار داروها را نیزکمتر کرد یا انسولین را قطع کرد و با مقدار کمتری از داروهای خوراکی، پاسخ مناسبی گرفته میشود.
از بین داروهای ضد دیابت متفورمین بهترین دارو است. ما قرصهای 500 و 1000 میلی گرمی آنرا داریم.اما در شرایطی که بیمار نارسایی قلبی شدید، کلیوی، ریوی شدید دارد یا قبل از عمل جراحی و اسهال و استفراغ و در عفونتهای شدید باید قطع شوند.
در مواردی که بیمار روی درمان با متفورمین است ولی با حداکثر دوز مجاز هنوز قند بیمار کنترول نباشد میتوان سولفونیل اوره ها از جمله گلی بن کلامیدیا گلی کلازید شروع کرد ؛ یا اگر بیمار پذیرش داشته باشد انسولین شروع کرد چون هنوز غده پانکراسمقداری رزرو سلولهای Bرا دارد که بتوان از آن کار گرفت.
سلولهای انسولین ساز، در شرایط چربی و قند بالای خون ، ضعیف کار میکنند و اگر به آنها فرصت استراحت داده نشود زود میمیرند که به این پدیده آپتپوز گفته میشود. داروهایی که این سلولهای B را مجبور میکنند انسولین ترشح بکنند در حقیقت آنها را زودتر به سمت پیری و مرگ سلولی ( آپپتوز ) میبرند. این داروها شامل گلی بن کلامید، گلی کلازید، و نیوبت ( موجودی در ایران ) هستند.
خلاصه اینکه در مرحله دوم اگر باز هم انسولین شروع نشده باشد از دوز کم گلی بن کلامید یا گلی کلازید(1/4 – 1/2 قرص) به متفورمین اضافه میشود. در صورت عدم کنترول قند خون، میتوان هر 2-1 هفته 1/4 – 1/2 به قرص گلی بن کلامید یا گلی کلازید اضافه کرد تا نهایتاً به حداکثر مقدار مجاز روزانه برسد.
مرحله سوم درمان ،یعنی اگر با متفورمین بعلاوه گلی بن کلامید یا گلی کلازید پاسخ نداده باشد باید انسولین شروع کرد. چون در این مرحله اضافه کردن داروهای خوراکی دیگر یا اثر چندانی ندارد یا با عوارض زیادی همراه است.در آن دسته از بیمارانی که هنوز از انسولینترس دارندمی توان از داروهای خوراکی باقیمانده که کم اثرترولی با عوارض بیشتری همراه هستند کمک گرفت.افزودن نیوبت به گلی بن کلامید بی ثمر است چون پاسخ بیشتری نمیگیرد.
آکاربوز را میتوان با اولین لقمه غذا خورد ولی دارای عوارض گوارشی مثل نفع شکم، سوء هاضمه است و ارزش زیادی در کاهش قند خون ندارد .
پیوگلیتازون هم با عوارض افزایش وزن، ادم اندامها، هپاتیت، نارسایی قلب، ادم ماکولا، احتمال کانسر مثانه همراه است و باید در پایش کنترول قند به این عوارض نیز توجه شود.
داروهای خوراکی مذکور داروهایی هستند که در ایران موجودند و داریم از آنها استفاده میکنیم . برخی داروهای نسل دوم سولفونیل اوره ها را نداریم . نسل اول سولفونیل اوره ها بخاطر عوارض زیادشان تولید و مصرف نمیشوند.
برخی داروهای خوراکی مثل سیتاگلیتپین هنوز وارد بازار ایران نشده است اما آن هم داروی جدیدی است و با عوارض طولانی مدت آن آشنایی نداریم.
از داروهای گیاهی بطور سنتی استفاده میشود ولی باید کار آزمایشهای بالینی زیادی انجام شود و اثرات آن روی قند و چربی خون اثبات شود تا مصرف و تجویز آن سندیت داشته باشند.
انسولین و شبه انسولینهایی در ایران موجودند که در کنترول قند خون استفاده میشوند که در فصل نامه بعدی به انواع آنها و نحوه مصرف آنها آشنا خواهیم شد.

تصویر پروفایل نویسنده:دکتر علی میرزاپور
پروفایل داک تاپ
گفتگو با دکتر علی میرزاپور
سایر مقالات دکتر علی میرزاپور

اضافه کردن یک نظر

 

کانال تلگرام بهترین پزشکان ایران | داک تاپ

کانال تلگرام بهترین پزشکان ایران | داک تاپ

اینستاگرام بهترین پزشکان ایران

اینستاگرام داک تاپ | بهترین پزشکان ایران

بستن
تبلیغات:

داک تاپ از تمامی علاقه مندان به بازاریابی و تولید محتوی بصورت تمام وقت و یا پاره وقت-دورکاری دعوت به همکاری می کند. جهت فرستادن در خواست خود به این صفحه مراجعه بفرمایید.

کار پاره وقت در داک تاپ

همکاری با داک تاپ