بررسی زوج نابارور(۳)، بررسی زن‏ نازا،ارزیابی تخمدان

دکتر زهره لواسانی، عضو هیأت علمی دانشگاه،

بررسی زن نازا

  • اختلالات تخمک‏گذاری ۳۲%
  • آسیب لوله‌ای ۲۶%
  • کاویتی غیرطبیعی یک فاکتور در حال افزایش است.

 

  • تاریخچه ژنیکولوژی» بسیار مهم است شامل؛
  • تاریخچه قاعدگی
  • حاملگی قبلی و نتایج آن
  • تاریخچه STD
  • روش قبلی جلوگیری از بارداری
  • سابقه جراحی لگنی

 

  • تاریخچه کلینیکی

«جراحی‌های لگن» به طور بالقوه به چسبندگی‌ها و تخریب لوله و عملکرد تخمدان مربوط می‌شود.

  • «تاریخچه قاعدگی» یک اندیکاتور شرایط تخمک‌گذاری است. مثلاً تاریخچه‌ای از سیکل‌های ۲۴ تا ۳۵ روزه شامل ۹۷% موارد تخمک‌گذاری است. تاریخچه اولیگومنوره و آمنوره، قویاً به عدم تخمک‌گذاری دلالت دارد.
  • «تغییرات وزن و بیماری‌های اندوکرینی» که با عملکرد گنادها ارتباط دارد (مثل هاپیوتیروئیدی)، باید در تاریخچه ذکر شود.

 

معاینه فیزیکی

  • «معاینه فیزیکی» شامل؛ وزن و قد بیماران، بررسی ترشح پستان، هیرسوتیسم و سایر علایم‌ هایپرآندروژنیسم. این موضوع با «معاینه لگن» باید همراه شود.

 

پاراکلینیک

الف- ارزیابی تخمدان‌ها

ب- ارزیابی لوله‌ها

ج- ارزیابی رحم

 

(الف) ارزیابی تخمدان‌ها

  • BBT دی‏فازیک؛ دلالت بر تخمک‌گذاری دارد. (دقت کم)
  • BBT منوفازیک و منقطع؛ دلالت بر تخمک‌گذاری دارد.
  • LH مثبت؛ علامت تخمک‌گذاری است. در ۷% موارد مثبت کاذب است. تست گرانی است.
  • بررسی پروژسترون (شایع‏ترین تست امروزی)

P>3 mg/ml می‌تواند تخمک‌گذاری را پیشگویی کند.

P>10 mg/ml یعنی بیمار در فاز تخمک‌گذاری است.

 

  • بیوپسی اندومتر

یک تست برای ارزیابی تخمک‌گذاری است.

نتایج آن کاربرد کلینیکی نامشخص در ارزیابی ناباروری دارد.

  • بررسی اختلالات هورمونی

TSH و پرولاکتین، بررسی آندروژن‌ها؛ Free T.، آندروستن دیون، DHEAS، CAH و کوشینگ، تومور مولد آندروژن

 

PCT     (تست بعد از نزدیکی)  

  • این تست کفایت موکوس سرویکس را در late follicular با حرکت اسپرم بررسی می‌کند.
  • از آن‏جایی‏که تعریفی برای «نازایی سرویکال» نداریم، این تست جزو بررسی‌های روتین نیست.
  • «نازایی سرویکال» با IUI برطرف می‏شود.

 

ارزیابی ذخیره تخمدان

  • روز ۲ تا ۵، FSH, E2 بررسی می‌شود.
  • FSH، یک مارکر غیرمستقیم است.
  • FSH توسط E2، Down Regulate می‌شود.
  • سطح بالای FSH، بین ۱۰ تا ۲۵ IU/ml است.
  • در آستانه‌های بالا، برای شناختPoor Responder سطح FSH بسیار دقیق‌تر است.

 

  • AMH
  • یک گلیکوپروتئین dimeric عضو خانواده TGF-B است که تنها توسط تخمدان‌ها تولید می‌شود.
  • در فولیکول primordial بدوی، وجود ندارد.
  • Primary follicle در سلول‏های گرانولوزا تولید می‌شود. با رنگ‏آمیزی‌های بسیار قوی، در پره‏آنترال و آنترال کوچک هم دیده می‌شود.
  • در فولیکول‌های در حال رشد دیده می‌شود اما در Dominant follicle دیده نمی‏شود.

 

  • AMH یک معیار اندازه‌گیری مستقیم رزرو تخمدان است که مراحل متفاوتی از «رشد فولیکول» را نشان می‌دهد.
  • به FSH مربوط نبوده و در تمام طول سیکل، قابل اندازه‌گیری است. (بعد از منوپوز، قابل اندازه‌گیری نیست.) از همه حساس‌تر است.
  • TVS یک وسیله در ارزیابی رزرو تخمدان است.
  • AFC در ابتدای فاز فولیکولار، اطلاعاتی مستقیم در مورد رزرو تخمدان فراهم می‌کند.
  • تعداد فولیکول‌های آنترال از ۶-۲ میلی‏متر معیار قابل پیش‌بینی‌تری برای ذخیره تخمدان است، تا محدوده۱۰-۳ فولیکول، تعداد کم یعنی رزرو کم.  
  • اندازه‌گیری Inhibin B
  • در کریتریای روتردام؛ ۱۲ یا بیشتر فولیکول ۹-۲ میلی‏متر در هر تخمدان یا ازدیاد حجم تخمدان ۱۰cm3< یکی از سه معیار تشخیصی است.
  • به عنوان یک اندیکاتور رزرو تخمدان به‏کار می‌رود، اما دقتش کم است.
  • C.C.T: اهمیتی کمتر از تست‏های دیگر دارد.
  • AFC و AMH، قوی‏ترین است، این‏ها، کمّی بوده و کیفی نیستند.
  • FSH ارزشش کمتر است.

 

یائسگی زیر ۴۰ سال (۳-۱ درصد)

دلایل: جراحی قبلی لگنی، کموتراپی، رادیوتراپی لگنی، unexplained، ناهنجاری کروموزوم x،

  • زنان با POF، از نظر آنومالی کروموزومy باید بررسی شوند.
  • در این افراد باید به دنبال «کاریوتایپ ترنر» هم باشیم.
  • موتاسیون FMR،) مسئول سندرم x شکننده است که یک علت شایع برای عقب‌ماندگی ذهنی خانوادگی است).
  • در موارد اتوایمیون، آنتی‏بادی آدرنال باید بررسی شود.

 

منبع: فصل ۳۵- کتاب ART، شوهام

ترجمه: دکتر زهره لواسانی، جراح و متخصص زنان و زایمان و فلوشیپ فوق‏تخصصی نازایی، عضو هیأت علمی دانشگاه– تیر ۱۳۹۵

    تصویر پروفایل نویسنده:دکتر زهره لواسانی
    پروفایل داک تاپ
    گفتگو با دکتر زهره لواسانی
    سایر مقالات دکتر زهره لواسانی

    کانال تلگرام بهترین پزشکان ایران | داک تاپ

    کانال تلگرام بهترین پزشکان ایران | داک تاپ

    اینستاگرام بهترین پزشکان ایران

    اینستاگرام داک تاپ | بهترین پزشکان ایران

    بستن
    تبلیغات:

    داک تاپ از تمامی علاقه مندان به بازاریابی و تولید محتوی بصورت تمام وقت و یا پاره وقت-دورکاری دعوت به همکاری می کند. جهت فرستادن در خواست خود به این صفحه مراجعه بفرمایید.

    کار پاره وقت در داک تاپ

    همکاری با داک تاپ