احساس درد یا گزگز و مور مور شدن اندامها در بیماران دیابتی

که به آن نوروپاتی دیابتی گفته میشود .
وقتی ابتلا به بیماری دیابت مدت زیادی طول بکشد و بخصوص اینکه کنترل فند خون ضعیف‌ باشد، اعصابی که مثل طنابهایی بطرف اندامها میروند آسیب میبینند و ازبین میروند و علائمی بصورت سوزن سوزن شدن و درد و گرفتگی و نهایتا بی حسی و کرختی دست‌ها و پاها ایجاد میکند .
این علائم ابتدائا موقتی بوده و متناوب رخ می‌دهد و در مواقع استراحت و شبها بیشتر اذیت میکند . سوزن سوزن شدن و درد در مراحل اولیه آسیب اعصاب احساس میشود (شاخه‌های حسی اعصاب محیطی اولین گروه‌اند که آسیب می‌بینند). به مرور دردها بیشتر و شدیدتر و طولانی‌تر می‌شوندو سر آخر طنابهای عصبی بطور کامل ازبین میروند که فرد هیچ حسی در دست‌ها و پاها احساس نمیکند .
فقدان حس در پاها که فرد به طور مکرر به پاهایش آسیب و ضربه می‌زند و متوجه آن نمی‌شود و دچار “پای دیابتی” و زخم پا می‌گردد . چنین پایی رو میخ و آتش میرود و می سوزد ولی هیچی را حس نمیکند .
به طور متوسط بیماران دیابتی طی 10 تا 20 سال بعد از شروع بیماری دیابت دچار آسیب اعصاب می‌شوند، البته بعضی بیماران بسیار سریع‌تر دچار علایم عصبی می‌شوند و بعضی دیگر اصلا گرفتار نمی‌شوند . بنابر این استعداد ژنتیک هم دخالت مهمی دارد .
هر چه مدت ابتلا به بیماری دیابت بیشتر باشد و هر چه کنترل دیابت ضعیف‌تر باشد، احتمال آسیب اعصاب و شدت آسیب بیشتر خواهد بود
در اثر بیماری دیابت هر قسمتی از اعصاب محیطی و اعصاب خودکار (سمپاتیک‌ها و پاراسمپاتیک‌ها) می‌تواند آسیب ببیند.
اعصاب خودکار به جاهایی عصب‌دهی می‌کنند که عملکرد غیرارادی دارند، مثل قلب، عضلات صاف احشا و ارگان‌های داخلی بدن و غدد.
اعصاب محیطی هم به اعصابی اطلاق می‌شود که از جمجمه یا نخاع بیرون می‌آیند. اعصابی که از جمجمه بیرون می‌آیند به چشم‌ها، زبان، صورت، گوش‌ها و… می‌روند و اعصابی که از نخاع بیرون می‌آیند به عضلات ارادی بدن عصب‌دهی می‌کنند. اعصاب نخاعی شاخه‌های حسی نیز دارند که حس‌های لمس، حرارت، درد و… را انتقال می‌دهند.
در اثر دیابت رگ های بدن دچار مشکل می‌شوند و در وظیفه خود که خون‌رسانی و تغذیه سلول‌های مختلف است ناموفق عمل می‌کنند و به ‌خاطر این نارسایی، اعصاب آسیب می‌بینند. به‌ علاوه میزان بالای قند خون در آسیب اعصاب دخالت دارد.
کار اعصاب که مختل شود همه چیز به هم می‌ریزد، مثلا معده دچار بی‌حرکتی و تاخیر در تخلیه غذا شده و فرد دچار دل درد و احساس سنگینی معده، تهوع و استفراغ می‌شود.
بروز یبوست یا اسهال، اختلال ریتم طبیعی قلب و بروز علایم قلبی، بی‌اختیاری یا احتباس ادرار به دنبال آسیب اعصاب مثانه و در مردان اختلال نعوظی و کاهش عملکرد جنسی به دلیل بیماری دیابت ممکن است رخ دهند.
قطعا جایی برای شک وجود ندارد که کنترل دقیق قند خون از ایجاد آسیب اعصاب در بیماران دیابتی جلوگیری می‌کند.
نوروپاتی دیابتی چگونه درمان می شود؟
فقط در مراحل ابتدایی علائم شاید درمان شود. اکثرا آسیب غیرقابل برگشت بوده و پیشرفت میکند .
پیشگیری بهتر از درمان است . با اینحال هدف از درمان رهایی از مشکلات ایجاد شده و پیشگیری از تخریب بیشتر اعصاب است.
 نخستین گام کنترل قند خون است، زیرا از پیدایش مشکلات جدید و بدتر شدن عوارض قبلی پیشگیری می کند.
 در مواردی که قرص ها نمی توانند قند خون را به خوبی کنترل کنند، تزریق انسولین معمولا مفید واقع می شود.
 گاهی قرص هایی که برای درمان افسردگی استفاده می شوند، برای درمان نوروپاتی ناشی از دیابت به کار می روند و دارای اثرات مفید در بهبود کیفیت خواب نیز هستند.
 هنگام شب می توان از مسکن ها استفاده کرد.
 برای بهبود عوارض گوارشی پیشنهاد می شود تعداد وعده های غذایی را افزایش دهید و میزان غذای مصرفی در هر وعده را کم کنید. همچنین از مصرف غذاهای پرچربی و پرفیبر پرهیز کنید.
 برای جلوگیری از ضعف و سرگیجه، تغییر وضعیت ایستادن و نشستن را آهسته انجام دهید. گاهی برای بهبود ضعف اندام ها ممکن است فیزیوتراپی توصیه شود.
 به دلیل استعداد ابتلا به عفونت ادراری در مبتلایان به نوروپاتی دیابتی، لازم است مبتلایان به دیابت آب و مایعات بیشتری بنوشند و اگر دچار تکرر ادرار هستند سعی کنند به فواصل منظم، مثلا هر 3 ساعت یک بار ادرار کنند.
اکثرا درمان فقط تسکین علائم با داروهای مختلف است و در مراحل آخر که پا بی حس است هیچ اتظار درمانی از پزشک نباید داشت و فقط باید از اندامها مواظبت شود به آسیب خارجی وارد نشود . مثلا پاها در نزدیکی بخاری قرار نگیرد و …

تصویر پروفایل نویسنده:دکتر علی میرزاپور
پروفایل داک تاپ
گفتگو با دکتر علی میرزاپور
سایر مقالات دکتر علی میرزاپور

اضافه کردن یک نظر

 

کانال تلگرام بهترین پزشکان ایران | داک تاپ

کانال تلگرام بهترین پزشکان ایران | داک تاپ

اینستاگرام بهترین پزشکان ایران

اینستاگرام داک تاپ | بهترین پزشکان ایران

بستن
تبلیغات:

داک تاپ از تمامی علاقه مندان به بازاریابی و تولید محتوی بصورت تمام وقت و یا پاره وقت-دورکاری دعوت به همکاری می کند. جهت فرستادن در خواست خود به این صفحه مراجعه بفرمایید.

کار پاره وقت در داک تاپ

همکاری با داک تاپ