پیرامون جراحی بینی

به نام خدا

برای توضیح درباره تفاوت بینی گوشتی و بینی استخوانی یا به طور دقیق تر بینی های پوست نازک یا با پوست متوسط با بینی های دارای پوست و نسج نرم ضخیم ، باید اول به این نکته اشاره نمود که در عمل راینوپلاستی بجز برداشتن از پرههای بینی و گاهی پوست ستون میانی بینی هرگز از پوست پوشاننده بینی نمی توان برداشت وقریب به اتفاق عمل ما روی اسکلت بینی است . اما پیش از توضیح درباره ی عمل این بینی ، باید در مورد آناتومی و فیزیولوژی بینی نکاتی را بیان نمایم .

 

آناتومی یا ساختار بینی

بینی بعنوان یک عضو تنفسی بویایی در واقع از دو عضو قرینه جدا از هم که در خط وسط به هم چسبیده و یک عضو را بوجود آورده اند و به وسیله یک تیغه میانی نه چندان صاف از هم جدا شده اند تشکیل گردیده و در وسط صورت قرار دارد .  همین مسئله: یعنی به هم چسبیده بودن این دو عضو و در میان رخ قرار داشتن آن ، باعث معطوف شدن تمام توجهات به عدم تقارن و عیوب این عضو می شود .

– علاوه بر این، بینی ای  که ما در ظاهر می بینیم و عمدتاً از بافت نرم و غضروفی تشکیل شده است دارای دو مجرا و یک سری شاخک بینی است که نقش گرم کردن ، تصفیه کردن و مرطوب کردن هوا و گزارش ورود و خروج هوا را به مغز به عهده دارند .

در هر حفره بینی سه شاخک قرار دارد که شاخک های تحتانی ، میانی ، نقش مهمی در تصفیه هوا و گرم و مرطوب کردن آن به عهده دارند وفضای بالایی بینی نقش مهمی در بویایی دارد .

ما اگر به اسکلت جمجمه انسان نگاه می کنیم می بینیم که بیشتر اوقات تیغه میانی بینی مستقیم نیست . در اغلب اوقات دو حفره ٬یک حفره گلابی شکل را تشکیل می دهند که کاملاً در خط وسط قرار ندارند و به وضوح در همه جمجمه ها عدم تقارن را در دو طرف صورت می بینیم .

این عدم تقارن در انسان زنده که بافت نرم روی این اسکلت را پوشانده واضح تر است و لذا در دنیای واقعی و نه در طراحی کامپیوتری هیچ انسانی نداریم که دو نیمه صورتش مانند هم و بینی و چانه اش کاملاً در خط وسط باشد ولی این عدم تقارن چون عمومیت دارد ، باعث شده که از دید ما انسانها مخفی بوده و طبیعی به نظر برسد و لذا ما متوجه این عدم تقارن ها نیستیم مگر اینکه با ابزار و طراحی به ما نشان داده شود .

در همین جا باید به یک اصل ریاضی هنری توجه نمود :

به علت اینکه ذهن آنچه را که چشم میبیند ئ مقایسه نموده و تناسب میبندد همیشه یک ستون باریک  با ۵ درجه کجی از یک بشکه که ۱۰ درجه انحراف داشته باشد کج تر دیده می شود و ثانیاً چشم انسان اجزاء قرینه را با هم مقایسه می کند لذا بینی های پهن که افتاد گی قابل ملاحظه دارند و به یک طرف کجی نسبتاً زیادی دارند شخص بیمار و اطرافیان وی کمتر متوجه این مسئله میشوند  اما  پس از بالا بردن بینی که سوراخهای بینی مقداری دیده می شود و بینی باریکتر می شود خود بیمار و همه اطرافیان بیمار حتی انحراف کوچک را متوجه می شوند لذا باید پیش از عمل جراحی بیمار را متوجه به این نکته نمود و اغلب این کجی ها که با انحراف معکوس فک پائین همراه هستند پیش از عمل به بیمار تذکر و یادآوری گردد که در بسیاری موارد این کجی ها ۱۰۰ % قابل اصلاح نیست .

 

آنچه از بینی به چشم می آید از سه بخش :

  1. پوست
  2. اسکلت : که در نیمه بالائی استخوان و نیمه پائین غضروف است و نسج نرم زیر پوست.
  3. پوشش داخلی بینی تشکیل شده است که در قسمت ورودی بینی این پوشش داخلی از جنس پوست می باشد .

راه تنفس بینی در قسمت ابتدایی توسط پوست و در قسمت عقب تر از مخاط تشکیل شده است و توسط استخوان و غضروفهای که حالت فنری دارند باز نگهداشته می شود . حال اگر سوراخ ورودی بینی زیاد کوچک شود و یا از مخاط بینی یا غضروفهای نگهدارنده بینی زیاد برداشته شود ویا ضعیف شود واستخوان بینی بسیار باریک گردد تنفس بیمار مشکل خواهد شد و این گونه بینی ها کاملاً باریک به نظر می رسند گویی که منگنه شده اند .

 

تفاوت بینی گوشتی و استخوانی :

اغلب بینی های گوشتی دارای پوست و زیر پوست ضخیم و دارای استخوانهای ظریف و کوچک و غضروفهای ضعیف و نازک هستند و تنها راه زیبا نمودن بینی ها ضمن برداشت چربی اضافه زیر پوست تقویت اسکلت غضروفی بینی با پیوند غضروف از خود بینی است در ضمن زیبا و باریکتر نمودن سربینی بالا بردن نوک بینی همراه با برداشتن معقول پره های بینی که ظاهر قابل قبول و زیبا به وجود خواهد آورد ولی اگر تلاش شود صرفاً با برداشتن غضروفها که باعث ضعیف تر شدن اسکلت غضروفی خواهد شد بینی را باریک و کوچک نمائیم نتیجه عمل  ، یک بینی بد شکل با فرورفتگی ها و برجستگی های متعدد و بی هویت خواهد شد .

نکته مهم دیگر این است که بسیاری از افراد ،  کجی و عدم قرینگی فک پائین و بویژه چانه یا بدون کجی بینی دارند .

از نظر بصری چشم انسان همیشه سربینی را با خط وسط لب بالا و پائین و نهایتاً چانه مقایسه می نماید ولی ریشه بینی را با ابروها و چشم ها ، لذا اگر فردی که دارای انحراف شدید فک و صورت است قصد عمل فک را ندارد باید این بینی را با چانه و لب بالا و پائین تا حد امکان در یک راستا قرار داد .

بطور خلاصه ناهماهنگی های اعضاء اطراف بینی تاثیر ساختاری و دیداری زیادی روی بینی دارند که باید با یک نرم افزار طراحی به شکل واقع بینانه این موضوع را کشف و به بیمار توضیح داده که در مورد آن تصمیم بگیرد .

همچنین در مورد فک بالا که برجستگی و عقب رفتگی آن تاثیر زیادی بر روی نمای بینی بویژه در نمای نیمرخ دارد . در بسیاری از بیماران اگر مشکل فک بالا و یا کوچک بودن فک پائین اصلاح شود نیازی به عمل بینی نخواهند داشت و یا با کمترین دستکاری در بینی ، زیبایی آن کامل خواهد شد و تمام این نکات با نرم افزارهای طراحی بینی در عمل قابل دیدن و نشان دادن است و پزشک باید این نکات را به بیمارش توضیح دهد چرا که عمل فک پس از راینوپلاستی یک فاجعه است و باید همزمان و یا پیش از عمل بینی انجام شود .

توصیه مهم به تمام والدین اینست که مراقب تنفس فرزندانشان بویژه در هنگام خواب باشند چرا که تنفس دهانی که اغلب بر اثر لوزه سوم و الرژی بینی بوجود می آید باعث تغییر شکل فک و صورت در طول دوران رشد خواهد شد و اینگونه کودان اغلب نیاز به اورتودنسی و حتی مهمتر از آن عمل اورتوگناسی (اصلاح شکل و ساختار فک بالا و پایین ) خواهند داشت .

خواهشمندم تمامی همکاران متخصص ارتودنسی همه بیماران خویش را پیش از اقدام مورد بررسی و مشاوره ارتوگناسی قرار دهند  چرا که اگر ارتودنسی با هدف اصلاح شکل  فک انجام شود در آینده بیمار میتواند عمل ارتوگناسی خویش را انجام دهد وگرنه ارتودنسی غیر اصولی تمام برنامه های  عملی بعدی وی را غیر ممکن خواهد  نمود که در کلینیک به این موارد نسبتا زیاد برمیخوریم .

 

تفاوت بینی زن و مرد و تفاوت بین نژادها :

بینی به عنوان جزئی از صورت است و لذا در هماهنگی با صورت دیده می شود آنچه چهره فرد را زیبا می سازد تناسب یک بینی زیبا با تمام چهره است .

از نظر زیبائی شناختی :

چهره زیبای یک زن صورتی است تقریباً بیضی شکل و دارای ابروانی نسبتاً باریک که طاق ابرو به مقدار قابل ملاحظه ای بالاتر از سر ابرو ست و فاصله مناسبی از چشمها دارد .

خانمی زیبا :

دارای چشمهای درشت با برجستگی معقول گونه ای نسبتاً برجسته ، لبانی با پهنای متناسب و عرض دهان کوچک و بینی کوچک می باشد که سوراخهای بینی از روبرو تا حدودی دیده شوند و نمای پرنده در حال پرواز را به وجود می آورند .

زاویه فک باید برجستگی کمی داشته باشد ، چانه نسبتاً مشخص نه کوچک و نه بزرگ باشد .

در خانم های زیبا :

گونه های برجسته و زاویه فک کمتر نمایان همرا ه با چانه گرد نسبتاً کوچک مجموعا  در نمای رخ ذوزنقه ی وارونه را بوجود می آورند . در نمای نیمرخ باید زاویه بین پیشانی و بینی نه خیلی عمیق و نه کاملاً صاف و با و زاویه ی غیر تیز و ملایم و منفرجه باشد . سربینی کمی بالاتر از ریشه بینی باشد و زاویه بین سر بینی با صورت حدود ۱۱۰ درجه باشد .

 

– در صورتی که مردانی که صورت جذابی دارند :

ابروانی پهن و مستقیم که سر  ابروها پهن تر و ریشه ابرو کمی بالاتر از سر آن است ( نه قوسی شکل ) و ابرو به چشم هایی که نباید درشت و برعکس کشیده و عمیق باشند نزدیک است بینی نباید آنقدر کوچک باشد که در صورت ناپدید گردد  ،  بلکه باید بینی کشیده و زیبا و برجسته بوده و زاویه ۹۵ – ۹۰ درجه با صورت در نمای نیمرخ داشته باشد و در نمای نیمرخ کمی سر بینی بالاتر از ریشه آن باشد و هرگز مقعر نباشد  زاویه بین ریشه بینی و ژیشانی عمیق تر و تیزتر از خانم هاست .

 

– زاویه های فک پائینی باید برجسته باشند و لب باریک تر از لب زنان باشد و مرداباید چانه ای برجسته و استخوانی و مکعبی داشته باشد و پیشانی نسبتاً بلند . از نظر دیداری خانمها دوست دارند بینی کوچک  و زیبا داشته باشند  که مانع توجه دیداری به چشم ها و لب ها نشود لذا با نمایان تر و بزرگ تر نمودن لب ها و چشمها (وبا آرایش )و کوچک نمودن بینی توجه از بینی به طرف چشمها و لب ها خواهد رفت ولی در آقایان بینی کوچک باعث از بین رفتن ابهت مردانه صورت خواهد شد و صورت مردی که در نمای سه بعدی برجستگی های واضح و زیبائی داشته باشد جذاب خواهد بود .

 

 

ویژگی های بینی و چهره ایرانیان :

– ایران کشوری است دارای نژادها و آب و هوای بسیار گوناگون و لذا نمی توان تعریف یگانه ای برای این موضوع داشت .

– در ایران همه نژادهای دنیا چه به صورت خالص و در بسیاری موارد به شکل مختلط به صورت بومی حضور دارند نژاد زرد و نیمه زرد در شمال شرقی و شرق کشور تا نژاد سیاه زنگباری در جنوب که در بسیاری موارد با ازدواج با بومیهای جنوبی نژاد مختلط بوجود آورده اند .

عربهای سامی نژاد در جنوب غربی کشور و سایر مردمان آریایی تبار در ایران که خود تنوع زیادی دارند:  از گیلکهای سفید با بینی های عقابی که تحت تاثیر آب و هوا چنین شده اند تا آذری های که غیر اختلاط جزیی با اقوام التایی از نژادهای خالص آریائی هستند تا کردهای آریایی نژاد و مردم فلات مرکزی ایران که دراثر اختلاط نژادهای آریایی و بومیان پیش از آنها و تحت تاثیر آب و هوا های گوناگون  چهره ها و تیره های  گوناگونی پدید آورده اند ،  با پوست های متفاوت و رنگهای گوناگون از مرکز فلات ایران با چهره کوتاه و تا حدودی مقعر تا چهره های محدب در نواحی شمال شرقی .

با این همه  ، بسیاری از مردم ایران همانند اکثر مردم خاورمیانه دارای پوششهای ضخیم و چرب هستند  که به علت آفتاب سوزان و هوای معتدل ولی خشک پدید آمده است و این موضوع عمل بینی این افراد را مشکل می سازد .

نکته دیگر تحدب صورت در درصد قابل توجهی از ایرانیان بویژه در نمای نیمرخ است که اغلب با فک های برجسته بالا در بینی عقابی قوزدار و فک پائین کوچک همراه است  در واقع قوز بینی این تفراد حقیقی نبوده و بر اثر جلوآمدگی فک بالا بوجود آمده است و با عمل اورتوگناسی و مختصر دستکاری بینی خود به خود این قوز کاذب رفع خواهد شد اما اگر بیمار حاضر به عمل فک نباشد به تجریه اینجانب یک بینی مدل اروپائی هرگز به این صورت جور در نمی آید و این را با طراحی  به وضوح می توان نشان داد و یک بینی صاف با زاویه مناسب هماهنگی خوبی با این چهره ها خواهد داشت .

 

– اتوپلاستی و اوریکوپلاستی  (عمل زیبایی لاله گوش) :

نواقص لاله گوش را به دو دسته کلی می توان تقسیم نمود :

۱) عدم تشکیل ناقص یا کامل لاله گوش ( آژنری ) که در بسیاری موارد با مشکلات گوش خارجی و میانی همراه است .

۲) بد شکلیهای لاله گوشی که شایع ترین آن برجسته بودن بیش از اندازه لاله گوش است ولی بد شکلهای دیگری نیز مانند عدم تشکیل کامل چین های لاله گوش ، کجی و افتادگی بخشی از لاله گوش وجود دارد.

– در مورد بند یک که بسیار نادراست نیاز به عملهای متعدد و سنگینی و طولانی دارد که از حوصله بحث خارج است .

در مورد دوم :

اولاً بعضی خم خوردگی های لاله گوش را قبل از چند هفتگی می توان با قالب گیری صحیح که مدت طولانی استفاده شود اصلاح و پیشگیری نمود .

ولی در صورت باقی ماندن آنها بهترین سن برای عمل  ، پس از پایان ۷ سالگی است که لاله گوش رشدش تمام شده است پس از جراحی باید مدت حدود ۳ ماه از بانداژ مناسب بویژه در هنگام خواب برای ترمیم صحیح استفاده نمود .

 

 

چسب زدن بینی :

پس از پایان عمل بینی برای اینکه پوست بینی به بافتهای زیری خود نچسبد و فاصله ای بین آنها نیفتد  ،  نخست با چسبهای طولی و عرضی و سپس با آتل خارجی این کار را انجام می دهیم ٬پس از یک هفته که آتل و چسب توسط جراح باز شد  ،  در بینی های پوست نازک نیازی به این چسب کاری نیست و در نتیجه نهایی نیز تاثیر نخواهد داشت ولی در بینی های گوشتی با تورم زیاد ، چسب کاری بویژه در ناحیه بالاتر از نوک بینی که ورم زیادی دارد شاید تاثیری داشته باشد.

در هر حال بعضی بیماران دوست ندارند بینی آنها که ۶ – ۳ ماه تورم دارد دیده شود که چسب زدن طولانی مدت را توجیه نمی نماید. ولی اگر مایل به چسب زدن هستند چند نکته را باید به خاطر بسپارند .

۱- چسب زدن هرگز باعث جلوگیری از افتادگی سربینی نخواهد شد .

۲- چسب زدن محکم بویژه U شکل زیر نوک بینی هرگز نتیجه ای جز چروکیده و مچاله کردن پوست بینی نخواهد داشت .

۳ – چسب زیر سربینی نباید حتی الامکان سوراخهای بینی را بگیرد .

۴ – چسب زدن نباید فشار رو به پائین روی سربینی آورد .

 

روش چسب زدن بینی :

نخست دو سریک چسب بلنداز نوع ۳M را با عرض cm1 که کمی نیز باید باریک تر شده باشد در دو طرف بینی در امتداد ریشه تا سر بینی می چسبانیم ( با فاصله کمی از روی پل بینی ) و وسط این چسب U  شکل را  که در زیر بینی آزاد است بهم با فشار متوسط می چسبانیم تا سر بینی اندکی باریک شود و بالاتر رود ولی سوراخهای بینی را نگیرد و چین و چروکی در پوست ایجاد نشود و سپس آنرا به یک طرف برگردانده و بر روی آنها چسب دیگری را می چسبانیم سپس با فاصله حدود cm 1 از سر بینی چند عدد چسب عرضی با مقداری رو همپوشانی تا ریشه بینی می زنیم در بینی های گوشتی که پوست تورم زیادی دارد میتوانیم این چسب های عرضی را چند لایه و با فشار بیشتری بزنیم .

برای جلوگیری از جدا شدن چسبها برخورد آب با آن باید کم باشد و بلافاصله پس از شستشو با خشک کن آنرا خشک نماییم و هر ۷ – ۵  روز ۱ بار آنرا تعویض نمائیم .

– برای برداشتن آتل و چسب نیز بهتر است دوش گرفته صورت را با آب ولرم و به مدت چند دقیقه مرطوب نمائیم که باعث خواهد شد به راحتی برداشته شوند .

– حتماً از چسبهای میکروپور و بویژه نوع  ۳M ساخت آمریکا یا آلمان استفاده شود تا پوست خراب نشود .

برای انجام وضو و سایرفرائض می توانید هر بار چسب را برداشته و با آب و صابون و یا الکل ۷۰ درجه لایه های باقیمانده روی پوست را به آرامی از روی آن بردارید ولی در هفته اول که این کار ممکن نیست جهت اقامه نماز وضو و تیمم جبیره بگیرید.

در هفته ی اول بهتراست محل سجده بالاتر از سطح قلب باشد و برای این کار از یک میز عسلی کوچک کمک بگیرید .

 

دکتر علی سرابی

www.dralisarabi.com

 

 

تصویر پروفایل نویسنده:علی سرابی
پروفایل داک تاپ
گفتگو با علی سرابی
سایر مقالات علی سرابی

کانال تلگرام بهترین پزشکان ایران | داک تاپ

کانال تلگرام بهترین پزشکان ایران | داک تاپ

بستن
تبلیغات:

داک تاپ از تمامی علاقه مندان به بازاریابی و تولید محتوی بصورت تمام وقت و یا پاره وقت-دورکاری دعوت به همکاری می کند. جهت فرستادن در خواست خود به این صفحه مراجعه بفرمایید.

کار پاره وقت در داک تاپ

همکاری با داک تاپ