محافظت از دست ها، دست شما نشانه شغل شماست

مکانیک ها و تعمیرکاران صنعتی:

 تماس مکرر دستها با بنزین، روغن ها و روان کننده های مختلف و همچنین شستشوی دستها با مواد شوینده ای از قبیل پودر لباسشوئی یا نفت همگی تهدید کننده ی سلامتی دستهای صاحبان این حرفه هستند و مسبب ایجاد اکزمای تماسی می باشند. اکزمای دست د ر این اشخاص می تواند حاد، تحت حاد یا مزمن باشد. پوست دست این افراد اغلب خشن، ترک خورده ، خارش دار و خشک است و رسوب مواد شیمیائی مختلف ته رنگی تیره به پوست و      ناخن های این افراد می دهد. از سوی دیگر آسیب های حرارتی و فیزیکی و جراحت های مختلف نیز در این اشخاص محتمل هستند. اغلب شاغلین این صنایع از این که با پوشیدن دستکش نمی توانند به راحتی امور کاری خود را انجام دهند و ظرافت دستی خود در انجام کارها را از دست می دهند و به این دلیل از پوشیدن دستکش های صنعتی خودداری می کنند. با توجه به این که تنها راه پیشگیری از این آسیب ها محافظت دست ها است، بهترین توصیه به صاحبان این مشاغل پوشیدن دستکش های نخی سیاه رنگ  در زمان کار به همراه پوشیدن دستکش های پلاستیک در زمان تماس با سیالاتی همچون بنزین و نفت و مشتقات نفت است. خودداری از شستشوی دست ها با نفت یا مشتقات نفتی یا پودرهای لباسشوئی و استفاده از پاک کننده های غیرمحرکی که برای این منظور ساخته شده اند، راهکاری مناسب محسوب می شود. 

 درمان اکزما براساس شدت گرفتاری و حاد یا تحت حاد یا مزمن بودن آن با درمان های کورتیکوستروئید موضعی یا خوراکی به همراه مرطوب کننده ها و کرم های محافظت کننده است و برای آسیب های حرارتی یا مکانیکی نیز درمان هایی از قبیل جراحی یا دارو درمانی یا فیزیوتراپی انجام می شود.

آرایشگرها:

شستشوی مکرر دستها با آب و استفاده از  مواد شوینده ای از قبیل شامپوها، به همراه تماس با مواد شیمیائی گوناگون از قبیل مواد دکلره، رنگ های مو، لاک ناخن، رژ گونه یا لب و سایر مواد آرایشی همگی جزو عوامل بروز واکنش های حساسیتی در دستهای این افراد هستند. اغلب این افراد دست هایی خشک، دردناک، ترک خورده و قرمز رنگ و ملتهب دارند. گاهی شدت این واکنش ها تا حدی است که امکان ادامه فعالیت حرفه ای را از این افراد سلب می کند. مانند سایر موارد اکزمایی در اینجا نیز نقش کلیدی در درمان به عهده ی استفاده از دستکش های نخی و ممانعت از تماس این مواد محرک با سطح پوست است. ترکیبات کورتیکوستروئیدی، نرم کننده ها و کرم های محافظ نیز در بهبود مشکل این اشخاص نقش دارند ولی گاهی علیرغم این تمهیدات، سیطره یافتن بر مشکل دست های آرایشگرها مستلزم تعویض شغل آنان است.

کارگران ساختمانی:

مهم ترین عامل مسبب اکزمای دستهای این افراد  عنصر کروم موجود در سیمان است. آهک ، گچ و آهن نیز هرکدام می توانند در دستهای این افراد حساسیت ایجاد کنند. محیط مرطوب گچ و سیمان خود مسبب بروز واکنش حساسیتی و همچنین بروز عفونت قارچی در دستهای این کارگران می باشد. خشکی، ترک خوردگی و قرمز شدن سطح داخلی یا خارجی دست ها و دورانگشتان از علائم اکزما و ضایعات پوستی حلقوی خارش دار و گسترده از علائم قارچهای سطحی پوست می باشند.  تماس با زنگ آهن، رنگ ضد زنگ یا قیر از سایر عوامل محتمل در آسیب رساندن به دست این اشخاص است.  آسیب های ضربه ای یا حرارتی گوناگون نیز ممکن است به دست های این افراد وارد گردد. در کنار نیاز به آموزش صحیح کارگران به منظور محافظت از وارد آمدن آسیب های شغلی و حرارتی به دست ها می بایست به نقش مهم پوشاندن دست ها با دستکش های نخی یا پلاستیکی دارای پوشش داخلی پارچه ای و درمان صحیح اکزما یا قارچ سطح دست ها توسط پزشک متخصص پوست اشاره کرد.

کارگران قنادی:

 آرد و مواد  افزودنی طعم دهنده یا معطرسازو روغن ها، شیر یا  خامه ی به کار رفته در  این حرفه هریک می توانند نوعی واکنش تحریکی حساسیتی در دستهای این افراد به وجود آورد. مانند سایر انواع اکزما در این افراد نیز ترک خوردن پوست دست ها، قرمزی و التهاب پوست و خارش و سوزش مشاهده می شود. آسیب های حرارتی گوناگون نیز سلامت دستهای کارگران این صنعت را تهدید می کنند. شناسائی علل مسبب آسیب و خودداری از تماس با این مواد از طریق پوشیدن دستکش ها و درمان اکزما یا سوختگی حرارتی توسط پزشک متخصص، می تواند مشکل این افراد را حل کند ولی همان گونه که در مورد مشکلات دست های آرایشگران گفته شد، گاه علیرغم تمامی این تمهیدات راهی بجز تعویض شغل برای خاتمه دادن به مشکلات دست های این افراد باقی نمی ماند.

نجارها و چوب برها:

 گاهی کارگران صنایع چوب بری و نجاری در اثر تماس با کرم های موجود بر  تنه ی کاج دچار واکنش کهیری بر سطح دستهایشان می شوند. خزه ی موجود بر تنه ی درخت بلوط و شیره های ترشح شده از درختهای کاج و صنوبر نیز آلرژی زا هستند. چسب ها، حلال ها، روغن ها و مواد شیمیائی گوناگون موجود در محیط کار این افراد هریک به تنهائی می توانند آسیب و آلرژی در دستها ایجاد کنند. برای درمان این حالات می بایست در ابتدا به صاحبان این مشاغل توصیه کرد که به شکل منظم از دستکش های مخصوص کار ساخته شده از پارچه ی ضخیم استفاده کرده و در زمان بروز مشکلات پوستی یاد شده تحت نظر پزشک متخصص به درمان موضعی یا خوراکی بپردازند.

جوشکارها:

بیشترین واکنش ایجادشده در دست جوشکارها وسوختگی و واکنش شبیه آفتاب سوختگی بر سطح پوست دست این افراد است که در اثر تماس مکرر و متوالی دستها با اشعه ی ماورابنفش به وجود می آید. پرتاب ذرات ریز و داغ نیز می تواند سوختگی های گوناگونی بر دستها به وجود آورد. تماس با زنگ آهن نیز می تواند واکنش حساسیتی در این اشخاص ایجاد کند. برای محافظت از دست ها در برابر اشعه ی ماورابنفش ساطع شده در حین جوشکاری بهترین کار استفاده از دستکش های کار پارچه ای به همراه استفاده مکرر و منظم از محصولات ضدآفتاب با عامل محافظتی برابر یا بیش از ۳۰ است. از آنجا که در اغلب موارد صاحبان این حرفه ها از چربی و لزج بودن کرم های ضدآفتاب شاکی هستند، بهتر است برای محافظت از آفتاب از اسپری ها  و یا لوسیون های ضدآفتاب استفاده شود. محافظت در برابر آسیب های حرارتی و زنگ آهن نیز فقط با استفاده از دستکش های مناسب امکان پذیر است.

قصاب ها و کارگران صنایع گوشت:

این افراد بجز خطرات ناشی از بریدگی های مختلف ناشی از کار با کارد و ساطور و ابزار برنده، در معرض ابتلا به عفونت های مختلف هستند که شاید مهم ترین آنها ایجاد زگیل های متعدد بر دستها باشد. این زگیل ها منشاء ویروسی داشته، بزرگ و برآمده بوده و از نظر پزشکی نیز تحت عنوان “زگیل قصاب ها” شناخته می شوند که درمان آنها سخت و پیچیده است. زردزخم، سیاه زخم؛ عفونت توکسوپلاسموزی، سل پوستی و انواع قارچ های پوستی جزو خطراتی هستند که دستهای این افراد را تهدید می کنند.

با توجه به خطر بالای انتقال عفونت های اشاره شده در بالا، رعایت بهداشت فردی و درمان سریع و مؤثر این حالات نقش اساسی و تعیین کننده ای در جلوگیری از انتشار این بیماری ها در سطح جامعه دارد. این افراد می بایست به شکل دوره ای و مستمر توسط مأموران اداره بهداشت از نظر سلامت دست ها و عدم ابتلای دست ها به بیماری های عفونی معاینه شوند، به شکل منظم و مؤثر دست هایشان را با آب و مواد شوینده ی مناسب بشویند و خشک کنند، بریدگی ها و زخم های دست هایشان را پانسمان کرده و ضمن پوشیدن دستکش های مناسب و حتی المقدور یک بار مصرف در حین کار، مراقب عدم تماس دست هایشان با گوشت و فرآورده های دامی و ماکیانی باشند و برای درمان زگیل ها یا هر نوع زخم مزمن و گسترده ی دست هایشان تحت نظر پزشک متخصص قرار بگیرند.

راننده ها:

بیشترین خطری که دستهای راننده ها- به ویژه رانندگان حرفه ای و برون شهری- را تهدیدمی کند، بروز آفتاب سوختگی و آسیب های ناشی از تماس مزمن و مکرر با اشعه ی ماوراء بنفش موجود در نور خورشید است. همچنین لکه های متعددی بر پشت دستهای این افراد به وجود می آید که حتی در برخی موارد خطر بروز تغییرات بدخیمی بر این لکه ها وجود دارد. همچنین به علت تماس مزمن و مکرر دست ها و صورت با اشعه ی ماورابنفش موجود در نور خورشید، دست ها و صورت این افراد سریعتر و بیشتر از سایر افراد دچار تغییرات پیری پوست از قبیل تیره شدن، چین و چروک خوردن و چرمی شدن می گردد. این تغییرات را به وضوح می توان در دست چپ و نیمه ی چپ صورت رانندگان مشاهده کرد، چون این قسمت ها معمولاً در کنار پنجره ی اتومبیل قرار کرفته و تماس بیشتری با نور خورشید دارند. حتی کسانی که برای مدت کوتاهی به مسافرت رفته اند، نیز پس از چند روز شاهد تیره تر شدن و سرخی و خارش دست چپ و نیمه ی چپ صورت خود می شوند. تنها راه مقابله و جلوگیری از ایجاد این حالات، پوشیدن دائم دستکش های نخی در حین رانندگی و استفاده ی مکرر و منظم از ضدآفتاب های با عامل محافظتی برابر یا بیش از ۳۰ است. مجدداً باید به این افراد توصیه کرد، چنانچه از چرب یا لزج بودن دست هایشان بعد از استفاده از ضد آفتاب ها ناراضی هستند، از اسپری ها یا لوسیون های ضدآفتاب استفاده کنند که آلوده کننده نبوده و به سرعت نیز جذب پوست می شوند. بستن شیشه های پنجره ها، استفاده از آفتاب گیر های اتومبیل ها و تیره یا آنتی رفلکس  کردن شیشه های اتومبیل نیز جزو توصیات مفید و مؤثر برای رانندگان  محسوب می شوند. 

پزشکان و پرسنل پزشکی:

تماس بیش از حد با مواد ضدعفونی کننده، الکل و همچنین تماس با دستکش های لاستیکی از عوامل خطر در بروز واکنش های حساسیتی در دستهای صاحبان این مشاغل محسوب می شوند. بریدگی ها و فرورفتن سوزن آمپول ها یا تماس با مواد شیمیائی محرک و سوزاننده ای که در درمان برخی بیماری ها به کار می روند، سایر خطراتی هستند که بالقوه می توانند سلامت دستهای این اشخاص را دچار اختلال کنند. شاید شاغلین این حرفه ها بیشترین صنفی باشند که در پوشیدن و استفاده ی منظم از دستکش های مناسب یک بار مصرف نایلونی یا پلاستیکی یا مخصوص جراحی اهتمام دارند، ولی گاه در اثر حجم بالای کار یا ساده انگاشتن موضوعاتی چون انجام تزریقات یا خون گیری یا هر نوع جراحی سطحی یا عمقی، تماس هایی غیرضروری و گاه خطرناک با عوامل ذکر شده در بالا پیش می آید که جلوگیری از آنها مستلزم استفاده ی منظم از دستکش های مناسب در هر کار تزریقی یا جراحی و عدم لمس هرگونه ضایعه ی پوستی ترشح دار یا زخمی با دست برهنه و شستشوی منظم و مکرر دست ها با آب و مواد شوینده و پانسمان کردن کلیه ی بریدگی ها و زخم های دست ها تا زمان بهبودی کامل می باشد. گاهی نیز نوعی حساسیت ناشی از وجود پودر تالک در درون دستکش های جراحی به وجود می آید که در صورت ایجاد این حالت بهتر است از دستکش های جراحی فاقد پودر استفاده کرد. در مورد رایولوژیست ها و پرسنل رادیولوژی باید بر اهمیت مراقبت از دست ها در حین کار و پوشاندن آنها با دستکش های مخصوص تأکید کرد تا اشعه ی موجود در محیط رادیولوژی برای این افراد مشکلی ایجاد نکند. پیری پوست و تغییرات پیش بدخیمی یا گاهی بدخیم پوست دست ها از عوارض کار رادیولوژیست ها و پرسنل رادیولوژی است که مستلزم درمان اختصاصی توسط متخصصین هستند. باید در اینجا به نقش و اهمیت خطر آلودگی با سوزن ها یا تماس با خون و فرآورده های خونی  نیز مجدداً اشاره کرد و ضمن یادآوری خطر انتقال بیماری های منتقله از راه خون همچون هپاتیت های ویروسی و ایدز، بر لزوم تزریق واکسن های مناسب برای پیشگیری از ابتلا به این بیماری ها و درمان سریع و مؤثر این تماس های مشکوک  تأکید کرد.

 

“این مطلب در شماره ی روز پنج شنبه  ۲۳  شهریور ماه ۱۳۹۱ مجله ی همشهری تندرستی چاپ شده است.”

تصویر پروفایل نویسنده:دکتر داریوش دائر
پروفایل داک تاپ
گفتگو با دکتر داریوش دائر
سایر مقالات دکتر داریوش دائر

کانال تلگرام بهترین پزشکان ایران | داک تاپ

کانال تلگرام بهترین پزشکان ایران | داک تاپ

بستن
تبلیغات:

داک تاپ از تمامی علاقه مندان به بازاریابی و تولید محتوی بصورت تمام وقت و یا پاره وقت-دورکاری دعوت به همکاری می کند. جهت فرستادن در خواست خود به این صفحه مراجعه بفرمایید.

کار پاره وقت در داک تاپ

همکاری با داک تاپ