روانکاوی – شناخت رفتار درمانی؟

این نوشتار بخش کوتاهی از سمیناری است که تحت عنوان “شکل گیری نشانه بالینی از دیدگاه روانکاوی” در کالج برکبک لندن تابستان گذشته تدریس کردم. در این مقاله نگاهی کوتاه بر مقایسه میان روش روانکاوی و شناخت رفتار درمانی خواهیم داشت. از این پس، سایر مباحث تدریس شده را به ترتیب زمانی در اختیار خوانندگان فارسی زبان قرار خواهم داد. لطفا سوالات خود را درباره مقالات منتشر شده از طریق پشتیبانی سایت داکتاپ با من در میان بگذارید.

چندی پیش یکی از بیمارانم لینک مقاله ای جالب که در روزنامه گاردین چاپ شده بود برایم فرستاد که خواندنش خالی از لطف نبود. در این مقاله دو روش درمانی برای مراجعین بخش سلامت روان در سیستم سلامت ملی بریتانیا را، یعنی روانکاوی و شناخت رفتار درمانی، مورد مقایسه قرار داده بود.

در مقاله مذکور، هر کدام از دو روش را برای دو گروه متفاوت از افراد مفید و قابل استفاده دانسته بود. لزوما بر برتری یکی نسبت به دیگری داد سخن نرانده و در نهایت انتخاب را بر عهده فرد مراجعه کننده گذارده بود. یک مقاله کاملا دموکراتیک. در انگلستان هر فردی می تواند با ارجاع یافتن از پزشک عمومی خود، از ۱۲ جلسه شناخت رفتار درمانی در حدود سه ماه به طور رایگان استفاده کند. دو المان زمان، که در مقاله گفته شده بود رفتار درمانی کوتاهتر از روانکاوی است، و هزینه هر یک از روشها را با یکدیگر مقایسه کرده بود. ضمنا نتیجه درمان و قضاوت آن را بر عهده خود بیماران گذاشته بود. دسته ای از روانکاوی حمایت می کردند و دسته ای دیگر از رفتار درمانی. تا به این تاریخ، سیستم درمان ملی بریتانیا فقط رفتار درمانی را آن هم برای مدتی محدود یعنی حدود سه ماه تقبل می کند.

باید این اصل را به خاطر داشت که هیچ روش درمانی بر دیگری اهمیت ندارد وقتی پای انتخاب و آزادی انتخاب هر شخصی به میان می آید. اما به لحاظ مقرون به صرفه بودن زمانی در روش شناخت رفتار درمانی، باید گفت که این موضوع همیشه صادق نیست. با توجه به سمیناری که امروز برگزار کردیم در باب نشانه بالینی، شکل گیری و کاربردش برای سوژه، تصور زدودن سمپتوم اگر تمرکز بر شکل ظاهری آن باشد، به نظر هدف دست نیافتنی خواهد بود. چرا که به شکل و سیاقی دیگر در مقطع زمانی دیگری برای فرد بروز می یابد. حال تصور کنید برای هر بار که بحران فردی داریم باید برایش درمان کوتاه و موقتی بگیریم. مطمئن نیستم از زمانی که می شود برای یافتن علت بروز مشکل صرف کرد، به سبک و سیاق مفید و موثری استفاده شده باشد وقتی تماما خرج زدودن موقتی ظاهر مشکل شود.

اما باید این نکته را نیز در نظر داشت که در بالین سایکوز یا روانپریشی بر خلاف نوروز، کنترل بحران در شناخت درمانی می تواند موثرتر از روانکاوی کلاسیک فرویدی و یا کلاینی باشد. روش روانکاوی لکانی در مواجه و تیمار داری روانپریشی کاملا سبکی متفاوت از بالین نوروز دارد. اگر در نوروز هدف پس زدن معنای تشریحی بوده تا به عرصه ای دست یابیم که دستیابی بدان در ابتدا برای حل اساسی مشکل دور می نماید، در سایکوز دقیقا بر عکس این موضوع عمل می کنیم. در حقیقت می خواهیم معنایی را که در فضای ذهن بیمار بهم ریخته و برایش موجب اضطراب و پریشان احوالی شده است را معنا بخشیم.

اما در باب المان دوم: در روانکاوی لکانی معنای پرداخت هزینه یکسره با آنچه میان پزشک و بیمار به عنوان حق الزحمه مطرح می شود متفاوت است. درست به مانند استفاده از زمان جلسات که در کار با نوروز متغیر و گاها کوتاه هستند، هزینه نیز بنا به اینکه هر فرد چگونه با سمپتوم خود روبرو شده و تا چه حد حاضر است در وادی امر واقعی جلو رود، بخشی از روش مداخله روانکاو محسوب می شود. ممکن است روانکاو از مراجعه کننده نوروتیکی فقط در حد یک <واحد پول> طلب کند بنا به اینکه بخواهد نظر وی را به یک مدالیته ژوئیسانس در عاداتش جلب کند. بنا براین با این نگاه می توان گفت روانکاوی به لحاظ استفاده بهینه از زمان و هزینه پیشروتر از روشهای دیگر درمانی است و بار کمتری در طولانی مدت بر دوش سیستم درمانی می گذارد.

    تصویر پروفایل نویسنده:برژانت جزنی
    پروفایل داک تاپ
    گفتگو با برژانت جزنی
    سایر مقالات برژانت جزنی

    کانال تلگرام بهترین پزشکان ایران | داک تاپ

    کانال تلگرام بهترین پزشکان ایران | داک تاپ

    بستن
    تبلیغات:

    داک تاپ از تمامی علاقه مندان به بازاریابی و تولید محتوی بصورت تمام وقت و یا پاره وقت-دورکاری دعوت به همکاری می کند. جهت فرستادن در خواست خود به این صفحه مراجعه بفرمایید.

    کار پاره وقت در داک تاپ

    همکاری با داک تاپ